ਮੈਲਬਰਨ : ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ working-age ਲੋਕਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਮਿਆਂ ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Actuaries Institute ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ tax and transfer system ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ income ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਉਦਾਹਰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ 30 ਸਾਲ ਅਤੇ 71 ਸਾਲ ਦੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ 100,000 ਡਾਲਰ ਦੀ gross income ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ tax, government spending ਅਤੇ transfers ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ net income ਲਗਭਗ 85,700 ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ 71 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ net income 128,100 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦੋਹਾਂ ਦੀ income ਇੱਕੋ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ net income ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 42,400 ਡਾਲਰ ਦਾ ਫਰਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫਰਕ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ older Australians ਦੀ genuine need ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ healthcare, aged care ਅਤੇ pension support, ਪਰ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਫਰਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ government benefits ਦੀ eligibility ਅਤੇ tax settings ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੱਲਾ age group ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ net income ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
More Read
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ working-age Australians ਆਪਣੀ salary ਅਤੇ wages ’ਤੇ ਵੱਧ income tax ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ payroll tax, superannuation-related taxes ਅਤੇ housing-related taxes ਦਾ ਬੋਝ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ older Australians ਨੂੰ pension, healthcare ਅਤੇ ਹੋਰ government support ਰਾਹੀਂ ਵੱਧ benefit ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Housing market ਵੀ ਇਸ issue ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ property ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ older Australians ਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਘਰ ਖਰੀਦਣਾ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
Actuaries Institute ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ population ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ future ਵਿੱਚ tax ਦਾ ਵਧਦਾ ਬੋਝ ਸਿਰਫ਼ 30 ਤੋਂ 65 ਸਾਲ ਦੇ working-age ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਪਾਉਣਾ ਕਿੰਨਾ fair ਅਤੇ sustainable ਹੈ।
More Read
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ policy reforms ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ age-based tax offsets ਦੀ review, age pension assets test ਵਿੱਚ reform, GST base ਨੂੰ broaden ਕਰਨ ਅਤੇ broad-based land tax ਵਰਗੇ options ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ older Australians ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ poverty ਅਤੇ health challenges ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਮਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ support ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ system ਨੂੰ fair ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ tax system ਕੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ working families ਨੂੰ fair deal ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜਿਹੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅੱਜ tax ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, rent ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, super ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ — ਕੀ system ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ support ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਹੋਰ age groups ਲਈ?
ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਸਿਰਫ਼ tax ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ generations ਵਿਚਕਾਰ fairness ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
