ਮੈਲਬਰਨ : Middle East ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 10–12 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ Australia ਦੀ economy ’ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਸਰ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। Energy prices, share market, inflation ਅਤੇ mortgage sector — ਸਭ ’ਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
Australia ਦੇ ਮੁੱਖ stock index S&P/ASX 200 ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਆ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਤੇਜ਼ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ market ਕਰੀਬ 2.9% ਤੱਕ ਡਿੱਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ $90 billion ਦੀ market value ਘਟ ਗਈ। Trading ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਨੁਕਸਾਨ $120 billion ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। Mining, banking ਅਤੇ transport sectors ਦੇ shares ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੇ, ਜਦਕਿ energy companies ਦੇ shares ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧੇ।
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਸਰ ਆਮ Australians ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 17 ਮਿਲੀਅਨ superannuation accounts ਹਨ ਅਤੇ retirement savings ਦੀ ਕੁੱਲ value ਕਰੀਬ $3.7 trillion ਹੈ। Market value ਘਟਣ ਨਾਲ retirement funds ਦੀ value ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਦੀ theoretical wealth reduction ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ global oil prices ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਆਇਆ ਹੈ। Brent crude oil US$80 ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਕਰੀਬ US$100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ Australia ਵਿੱਚ petrol prices ਵਿੱਚ 20–30 ਸੈਂਟ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ $2.20 ਤੋਂ $2.30 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ।
Fuel prices ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ Australian Competition and Consumer Commission ਨੇ fuel suppliers ਨਾਲ discussions ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਈ ਹੈ। Federal Treasurer Jim Chalmers ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹਾਲਾਤ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ fuel excise ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Economists ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ fuel prices ਵਧਣ ਨਾਲ transport ਅਤੇ logistics ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ food prices ਅਤੇ consumer goods ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ inflation ਮੁੜ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ Reserve Bank of Australia ਲਈ interest rates ਘਟਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Australia ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 15 ਮਿਲੀਅਨ vehicles ਹਨ। ਜੇ petrol ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 25 ਸੈਂਟ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਵਾਧਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ driver ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਲੀਟਰ fuel ਵਰਤੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ driver ਨੂੰ ਲਗਭਗ $35 ਤੋਂ $40 ਵਾਧੂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖਰਚ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਰੀਬ $550 million ਵਾਧੂ fuel ਖਰਚ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Economists ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ share market wealth loss, fuel cost pressure ਅਤੇ supply chain ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ 12 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ Australia ਦੀ economy ’ਤੇ $100 billion ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ wealth impact ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ Middle East ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਲੰਮਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ Australia ਵਿੱਚ cost-of-living pressure, interest rates ਅਤੇ housing affordability ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
