ਮੈਲਬਰਨ : ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ’ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਧਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। Australian Government ਦੇ 10 ਸਾਲਾ Bond ਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ, 1 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ Australian Government ਦੇ 10-year Bond ਦੀ yield 5.16 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ’ਚ ਇਹ ਦਰ 5.24 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਸਾਲ ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ। COVID-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ 2020 ’ਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 0.55 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਖ਼ਰ Government Bond ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ ਜਦੋਂ Australian Government ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ Bonds ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, 10 ਸਾਲ ਦੇ Bond ’ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 10 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ’ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਅ ਭੁਗਤਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਉਧਾਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ Australian Bonds ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧ ਰਹੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉੱਚੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਬਦਲੇ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Bond ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ yield ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਰਥਾਤ Bond ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ yield ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਮ Australian ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਹੈ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ Government Bond 5.16 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ Home Loan ਦਾ ਕੀ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ? ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ borrowing costs ਨਾਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ Government Bonds ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ fixed-rate home loans ਦੀ pricing ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ Bond ਦੀ yield ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ fixed home loan rates ਉੱਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਦਬਾਅ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ variable home loans ਉੱਤੇ RBA ਦੀ Cash Rate ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ Bonds ਦਾ ਅਸਰ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
More Read
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ 3-year Government Bond ਦੀ yield ਵੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ 7 basis points, ਯਾਨੀ 0.07 percentage points ਵਧ ਕੇ 4.73 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ home loan ਦੀ rate ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ 5.16 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। Bond yield ਅਤੇ mortgage rate ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ financial markets ਵੱਲੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ borrowing costs ਬਾਰੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
$1 Trillion ਤੋਂ ਵੱਧ Australian Government Debt ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ
AMP ਦੇ Chief Economist Shane Oliver ਮੁਤਾਬਕ Australian 10-year Bond yield ’ਚ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ:
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ Bond yields ਦਾ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ’ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਰੀ ਚਿੰਤਾ।
ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ gross national debt ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ $1 trillion ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ servicing ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਹੋਰ services ਉੱਤੇ ਖਰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘੱਟ ਪੈਸਾ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। Shane Oliver ਮੁਤਾਬਕ ਵਧਦੀਆਂ Bond yields ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ interest costs ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ fixed mortgage rates ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
More Read
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ Bond markets ’ਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। Japan ਦੇ 10 ਸਾਲਾ Government Bond ਦੀ yield ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ 3 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ September 1996 ਤੋਂ ਬਾਅਦ Japan ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। Britain ਅਤੇ United States ਦੇ 10 ਸਾਲਾ Government Bonds ਦੀਆਂ yields ’ਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ investors ਸਿਰਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ economy ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
America ਦਾ $US40 Trillion ਕਰਜ਼ਾ
ਇਸ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ’ਚ America ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। US Government ਦਾ debt ਹੁਣ $US40 trillion ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ। Financial markets ’ਚ ਇਹ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ Trump administration ਇਸ ਵੱਡੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਘਟਾਏਗੀ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ America ਦੇ 30-year Treasury Bond ਦੀ yield 5.2 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਲਗਭਗ 19 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ US borrowing cost 5.28 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ 2006 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ’ਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ Bond markets ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
Home Buyers ਲਈ ਹੁਣ ਕੀ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ’ਚ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣਾ home loan fixed ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ 10-year Bond yield ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 5.16 ਫੀਸਦੀ ਦੀ Bond yield ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ RBA ਨੇ Cash Rate 5.16 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀਆਂ ਦਰਾਂ ਹਨ। RBA ਦੀ Cash Rate ਦਾ variable home loans ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
10-year Government Bond yield ਦਾ ਸਬੰਧ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ borrowing cost ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ fixed mortgage rates ਅਤੇ businesses ਦੀ borrowing ਉੱਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇੱਕ Bond ਦੀ ਦਰ 5.16 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Financial markets ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਲੈਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਸਰਕਾਰ, businesses ਅਤੇ home loan ਲੈਣ ਵਾਲੇ Australians ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
