ਮੈਲਬਰਨ : ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਕਰੀਬ 4.93% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ Reserve Bank of Australia (RBA) ਵਿਆਜ ਰੇਟ ਮੁੜ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਦਾ ਵਧਣਾ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਲਗਭਗ 30% ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵੀ ਵਧੀਆਂ ਤਾਂ ਮਈ ਤੱਕ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?

ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਵਧਣਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ Brent crude oil $100 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖਰਚ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਖਾਦ, ਫੂਡ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ (inflation) ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾ ਕੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਮਤਲਬ?

ਜੇ ਵਿਆਜ ਰੇਟ ਵਧਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਮੋਰਟਗੇਜ (home loans) ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ variable home loan ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਿਸਤ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ ਲੈਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਰੀਅਲ ਐਸਟੇਟ ਮਾਰਕੀਟ ’ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ

ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸਤ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਮਹਿੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ cost-of-living crisis ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੰਕੇਤ

ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਾਰਨ share market ਵਿੱਚ volatility ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। investors ਹੋਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਗਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਰਹੇਗਾ?

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ’ਤੇ ਰਹੇਗਾ: